2008 yılı hububat hasat sezonunun başlaması ile önceki yılların alışkanlığı ile meydana gelebilecek Anız yangınlarını ve muhtemel orman yangınlarına karşı önlem alınması gerekmektedir.

Anız yangınlara sebep olanlar hakkında Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca verilecek idari para cezalarına ilişkin 2006/10 sayılı genelgenin Biyolojik çeşitlilik ve ekosistemin korunmasına ilişkin cezalar bölümü Anız yangınları kısmında anızları yakarak yok edenlere kuru alanlarda 20 YTL sulu alanlarda, orman, meskun mahal ve mera yakınlarında yakılan anızların dekarı için 5 kat yani 100 YTL para cezası verilir denilmektedir.Çiftçilerimizin aşağıda belirtilen bilgiler çerçevesinde hassas davranacaklarını umut etmekteyiz.

ANIZ YANGINLARI VE NEDENLERİ:

Anız yangınları, nadiren rast gele atılan sigara izmaritinden çıkmaktadır. Maalesef çoğu kez anızlar, resmi makamlarca yakılması yasaklanmasına rağmen, konunun önemini yeterince bilmeyen bazı kişiler tarafından ikinci ürün ekmek, üst üste tahıl ekilişinde daha kolay sürüm yapmak gibi bahanelerle gizlice yakılmakta, yaktırılmakta ve daha sonra çoban yaktı veya sigara izmaritinden çıktı denilmektedir. Gerçekte bilinçli olan çobanlar, anızların hayvanlarına çok kıymetli yem ve otlak oluşturduğunu bilmektedirler ve anız yakılmasına kesinlikle karşıdırlar. Anızların önemini bilen çiftçiler de, bitki artıklarının sürümle toprak altına karıştırılmasının organik madde ile humusu sağlamada çok gerekli bir doğal kaynak olduğunu bilirler ve yakılmasını istemezler. 

2. ANIZ YAKMANIN TOPRAK ÜZERİNDE YAPTIĞI OLUMSUZ ETKİLER:

2.1. Anız yangınlarının toprak içersindeki faydalı canlıları ve organik maddeyi yakması:

Anızlar yakıldığında tarla toprağı yüzeyinde 252 oC bulan yakıcı bir sıcaklık oluşmaktadır. Bu yüksek sıcaklık toprağın üst katmanlarındaki kil gibi toprak parçacıklarını pişirmekte, topraktaki bir çok faydalı mikroorganizma ve solucan gibi küçük canlıları yakarak öldürmektedir. Ayrıca anız yakılması sonucu oluşan yüksek sıcaklık toprağın üzerindeki sap, anız gibi artıkları yakarken toprağın üst tabakasındaki organik maddeyi de yakmakta, bazı mikro elementleri bitkilerin faydalanamayacağı forma dönüştürmekte ve bu gibi tarlalarda yetişen ürünlerde makro ve mikro besin maddesi noksanlıkları görülmektedir.      

2.2. Toprakta bitkilere yarayışlı besin maddelerinin azalması, verimin düşmesi:

Kurak bölge tarlalarında anız yakılması ile tarım topraklarında organik madde hızla azalmakta. Anızı yakılan tarlalara ekilen ayçiçeği, buğday, patates, mısır, pamuk, şeker pancarı, kavun karpuz gibi bitkilerde yetişme döneminde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, kükürt, molibden, bor, demir gibi bitki besin maddesi noksanlığı çok sık olarak görülmekte ve bitkiler normallerine göre daha kısa, sarı ve cılız kalmakta, kolayca  hastalıklarına yakalanmakta ve verimleri çok düşmektedir.

2.3. Toprağın su tutma kapasitesinin düşmesi ve çoraklaşması:

Anız yakılması sonucu toprağın bünyesindeki organik maddenin azalması sonucu su tutma kapasitesi ve havalanma özellikleri olumsuz etkilenmektedir. Anızları sürekli yakılan tarım topraklarında organik madde oranı %1`in altındadır. Bu gibi organik madde oranı düşük tarlalarda tohum yatağı hazırlığında topraktaki tav (rutubet) yetersizliği problemleri olmakta, ekilen bitkilerin çıkışlarında büyük noksanlıklar görülmekte ve yeknesak bir gelişme olmamaktadır.

2.4. Tarla topraklarında su ve rüzgar erozyonunun artması:

Anız yangınları, tarla yüzeyini bitki örtüsüz bırakacağından, toprağın doğrudan yağmur damlalarına ve rüzgara açık hale getirmektedir. Çok değerli tarım topraklarının en değerli üst katmanları su ve rüzgar erozyonu sonucu taşınarak yok olmaktadır. Bazen şiddetli yağışlarla, çoğunlukla anızı yakılan bitki örtüsüz çıplak arazilerden gelen kuvvetli seller, kara yollarını, göletleri, barajları, hatta yerleşim yerlerini çamur ile doldurmakta, önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır.

2.5. Orman yangınları, ekolojik dengenin bozulması ve tatlı su kaynaklarının azalması:

Anızların orman içerisinde veya yakınında yakılması ise çok daha büyük felaketlere neden olmaktadır. Anız yakma sonucu oluşan büyük orman yangınları, insanlık için temiz hava ve doğal zenginlik açısından son derece değerli olan ağaçları, kuşları, arıları, böcekleri yakmakta ve ekolojik dengeyi hızla bozarak su kaynaklarını da kurutmaktadır. Yakın tarihimizde, Çanakkale`nin Gelibolu yarım adasında anız yakmaya bağlı olarak gelişen ve çok büyük bir alanda ormanlarımızın yok olmasına neden olan en büyük orman yangınını Ulusça hiç bir zaman unutmamalıyız.

2.6. Trafik kazaları ve telefon direklerinin yanması:

Kara yolu kenarlarındaki anızların yakılması sonucu büyük duman bulutları oluşabilmekte ve trafikteki taşıtların görüşünü beklenmedik anda engelleyerek ciddi trafik kazalarına neden olmaktadır. Yine anız yangınları sonucu telefon direkleri  yanmakta ve çok önemli maddi kayıplara neden olmaktadır.

3. ANIZ YAKMANIN BİYOLOJİK MÜCADELE ÜZERİNE  YAPTIĞI OLUMSUZ ETKİLER:

Anız yangınları biyolojik mücadelede büyük önem taşıyan böcek türlerinin yok olmasına neden olmaktadır. Söz konusu bu süne yumurta parazitoitleri (Trissolcus spp.), buğday ürününün kalitesini önemli oranda düşüren süne zararlısının yumurtalarına kendi yumurtalarını bırakarak doğal bir biyolojik mücadele ile bize yardımcı olmaktadır. Doğal mücadele sayesinde milyonlarca dolarlık ilaç, araç, işçilik tasarrufu ile hububat ürününün kalitesi de korunmaktadır. Biyolojik mücadelede faydalı olan birçok faydalı böcek tarla sınırlarında, yol kenarlarında, akarsu boylarında çalılıklarda yaşama olanağı bulmaktadır. Anız yangınları sonucu bu çalılık ve ağaççıkların yanması ile biyolojik mücadelede çok faydalı olan yumurta parazitoitlerinin yanında afidlerle beslenen uğur böceği (Coccinella septempuctata ) ve fare yiyen  yılanlar gibi birçok faydalı canlı da zarar görmektedir. 

4. SONUÇ:

         Türk çiftçisi olarak sürdürülebilir bir tarımsal üretim için mutlak gerekli olan tarla topraklarımızın verimliğinin korunması kesinlikle anız yakma alışkanlığının bırakılmasına bağlıdır.

ÜRÜNÜNÜZ BOL, KAZANCINIZ BEREKETLİ OLSUN!  21.07.2008